gündeminiz
Image
Sağlık

?ehir hastanelerinde vurgun belgelendi!

gündeminiz

Say??tay Ba?kanl???, ?ehir hastanelerine ili?kin yapt??? denetim sonucunda in?aat? ve i?letmeyi yapan ?irketin milyonlarca dolarl?k d?? kaynakl? kredi borcunun Sa?l?k Bakanl??? taraf?ndan yetkisiz ?ekilde üstlenildi?ini tespit etti. Üstelik bu durumun muhasebe kay?tlar?nda gösterilmeyerek kay?t d??? b?rak?ld???n? anlatan Say??tay ekibi, ?irketin ödemesi gereken damga vergilerini dahi idarenin ödedi?ini belirledi. 
AL?CAN ULUDA?/CUMHUR?YET- 

Say??tay’?n raporuna göre ?ehir hastanesini i?leten ?irket, ihaleyi haks?z yere feshederse bile idare, her türlü ceza ve masraf? tazminat olarak yine ?irkete ödeyecek. Taraflar?n sorumluluk hallerinde e?itli?in idare aleyhinde bozuldu?una dikkat çekilen raporda, bu durum için “adaletsiz” ifadesi kullan?ld?. Raporda, fiilen ?antiye halindeki alanlar için ?irkete yer ve bahçe bak?m hizmet ödemesi yap?ld??? da tespit edildi.

 Cumhuriyet’in dün ilk bölümünü verdi?i Say??tay Ba?kanl???’n?n 58 sayfal?k ?ehir Hastaneleri raporunun ikinci bölümünde, bu projenin yükünün nas?l halk?n s?rt?na yüklendi?i gözler önüne serildi. Resmi olarak ?ehir hastanelerinin yat?r?m maliyetinin ne oldu?u bu zamana kadar aç?klanmad?. Ancak çe?itli kaynaklar, 18 hastanenin toplam yat?r?m maliyetinin 10.5 milyar dolar, i?leten ?irkete ödenecek kira miktar?n?n ise 30.2 milyar dolar olaca??n? kaydetmi?ti.

 Say??tay , bu hastanelerin milyarlarca dolarl?k borcunun “idarece yetkisiz üstlenimi taahhüdünde bulunuldu?unu” belirledi. Bu durumu ayr?nt?lar?yla anlatan Say??tay , “?ehir hastaneleri sözle?melerinin eklerinde yer alan hükümlerden, bu hastaneleri i?leten ?irketlerin, yine bu projeler nedeniyle finansman sa?lay?c?lar?na ödemekle yükümlü olduklar? anapara, faiz ve benzeri giderlerin, idare taraf?ndan, yetkisi olmad??? halde, üstlenim taahhüdünde bulunuldu?u ve bu i?lemin mali tablolara yans?t?lmad??? görülmü?tür” dedi. 4749 say?l? Kamu Finansman? ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakk?nda Kanun’un “yetki” ve “Borç üstelimi” ba?l?kl? maddelerine dikkat çeken Say??tay , ?u ele?tiride bulundu:


Borç üstlenimi kay?t d???

“Sözle?me ve ekinde yer alan bu hükümler dikkate al?nd???nda, yap?lan i?lemin fiilen, 4749 say?l? Kanun’un borç üstelinimi ba?l?kl? 8/A madesinde tarif edilen borç üstlenimi taahhüdü i?lemi oldu?u için buna ili?kin yetki; ancak, Hazine Müste?arl???’n?n ba?l? bulundu?u bakan?n teklfi üzerine Bakanlar Kurulu taraf?ndan kullan?labilir. Kurum taraf?ndan, ba?kanl???m?zca talep edilen bilgi ve belgeler sunul(a)mad???ndan, 4749 say?l? Kanun’da tarif edilen yetkiye ili?kin sürecin takip edildi?ine dair herhangi bir kan?ta ula??lamam??t?r.

 Ancak, sözle?me ve eklerinde yer alan imzalardan önce idareden borç üstlenimi taahhüdünde bulunuldu?u anla??lmaktad?r.” Bu borç üstleniminin muhasebe kay?tlar?na al?nmas? gerekti?i vurgulanan raporda, “Ancak bu i?lemin de yap?lmayarak kay?t d??? yap?ld??? tespit edilmi?tir” denildi. Raporda, ?u sonuca var?ld?: “Yukar?da aç?klanan nedenlerle, ?ehir hastaneleri sözle?melerinde yer alan hükümlerden, idarenin, yetkisi olmad??? halde fiilen borç üstlenimi taahhüdünde bulundu?u, bu taahhüde ili?kin hükümlerin yetkili olmayan makamlarca imza alt?na al?nd??? de?erlendirilmektedir. Ayr?ca, söz konusu taahhüt i?lemlerine ait muhasebe kay?tlar? da bulunmaktad?r.”

Cezay? devlet ödeyecek

Raporda, ?ehir hastanesini i?leten ?irketin sözle?me hükümlerini ihlali veya sözle?meyi haks?z feshi halinde idarenin, sözle?menin erken feshine maruz kal?nan her türlü ceza ve masraf? ?irkete tazminat olarak ödeyece?i aç?kland?. Bu durumun, mevzuat ile getirilen özkaynak kural?n? manas?z hale getirdi?i ifade edilen raporda, “Buna göre erken fesih sonucunda maruz kal?nan her türlü ceza ve masraf?n geri ödenmesini kar??layacak tutar, tazminat olarak ?irkete ödenecektir.

 ?darenin, neden bu giderleri ödemek zorunda oldu?u anla??lamam??t?r” sorusu soruldu. Sözle?melerde; özkaynaktan, özkayna??n finanman? için yap?lan giderlerin de bu durumda ?irkete ödenmesini yasaya ayk?r? bulan Say??tay denetim heyeti, ?u de?erlendirmede bulundu: “Bu durumda, özkayna??n temini için herhangi bir finansman gideri yapmayan yüklenicilere ödeme yap?lmazken, kredi ve benzeri yollarla özkaynak getiren yüklenicilere finansman gideri ad? alt?nda ödeme yap?lmas? gibi bir sonuç do?abilecektir.

 Kredi ve benzeri yollarla özkaynak getiren yüklenicilere, finansman gideri ad? alt?nda ödeme yap?lacak olmas?n?n, e?itlik ilkesini zedeleyece?i ve yüklenicilere özkaynak temininde yabanc? kaynak kullanmaya te?vik edece?i dü?ünülmektedir. Öte yandan bu ?ekilde özkayna??n finansman riskinin idare taraf?ndan üstlenilmesi, mevzuattan kaynaklanan yüklenicinin yüzde 20 özkaynak getirme yükümlülü?ünü de ortadan kald?rmaktad?r. Bu yönüyle de mevzuata ayk?r?l?k te?kil etti?i de?erlendirilmektedir. Özkayna??n temin edilme usulünden kaynaklanan risklerin idare taraf?ndan üstlenilmemesi gerekti?i mütaala edilmektedir.”

Sigorta geliri finans sa?lay?c?ya

Rapordaki bir ba?ka skandal da ?ehir hastanesinin zarar görmesi halinde devreye girecek sigorta gelirlerinin finansman sa?layan sermaye gruplar?na aktar?lmas? oldu. “?ehir hastanelerine ili?kin sözle?melere ekli ‘Finansman Sa?layanlar?n Do?rudan Anla?mas?’ ba?l?kl? maddesinin, sa?l?k tesisinin büyük bir hasar görmesi ve ?irketin mali gücünün tesisi yeniden in?a etmeye ve kalan kredi ödemelerini yapmaya yetmemesi halinde, hasar nedeniyle sigorta sözle?meleri dolay?s?yla elde edilecek gelirin, kredi sa?layanlara aktar?lmas?n? öngörmektedir” denilen raporda, bu konuda ya?anacak ihtilaflarla ilgili sözle?me ve eklerinde düzenleme bulunmad??? kaydedildi.

E?itlik idare aleyhinde bozuldu

Denetim raporunda, “Taraflar?n sorumluluk halleri ile ilgili hükümde, taraflar aras?ndaki e?itli?in idare aleyhinde bozulmas?” ba?l?kl? bir tespit de yer ald?. Sözle?menin, taraflar?n sorumluluk hallerini düzenleyen, tazminat yükümlülü?ü maddesinde, birbirine benzer iki durumda ?irketin sorumlulu?una gidilmesi için kesinle?mi? mahkeme karar? aran?rken, idarenin sorumlulu?una gidilmesi için böyle bir ?art?n aranmad???, do?rudan idarenin sorumlulu?una gidilmesine imkân tan?nd??? anlat?lan raporda, “Bu ?ekildeki bir düzenleme, sözle?menin taraflar? aras?ndaki sorumlulu?un adaletsiz ?ekilde da??t?lmas? anlam?na gelmektedir. Bu durum, sözle?melerde hakkaniyet ve e?itlik ilkesine ayk?r?d?r” denildi.

Geç giren tesise yapt?r?m uygulanmad?

Raporda, 2017 y?l?nda faaliyette bulunan Adana, Mersin ve Isparta ?ehir hastaneleri için do?algazdan elektrik enerjisi üreten trijenerasyon tesisi planlad??? an?msat?ld?. Bu tesislerde üretilen elektrik enerjisi sayesinde, sa?l?k tesislerinin elektrik giderlerinde tasarruf sa?lanmas? amaçland??? savunulan raporda, ?u bilgiler verildi: “Bu üç ?ehir hastanesinde trijenerasyon tesisi, hastane ile birlikte idareye teslim edilememi?tir. Bu tesislerin ihale ?artnamesinde mi yer ald???, yoksa projeye sonradan m? dahil edildi?ine dair idareden sözlü ve yaz?l? olarak bilgi istenmesine ra?men cevap al?namam??t?r. Bu tesislerin fiilen hizmete girmemi? olmas?ndan dolay?, idarenin geç teslim nedeniyle yapt?r?m uygulama, trijenerasyon tesisi sayesinde elde edilecek elektrik gideri tasarrufunun ?irketçe tanzimini ve tesisin kullan?m bedeli hesaplan?rken bu tesisle ilgili k?sm?n hesaplamaya dahil edilmemesi uygulamalar?n? yapmas? gerekmektedir. Ancak gecikmeye ili?kin bir yapt?r?m uyguland???n? kan?tlayan herhangi bir belgeye ula??lamam??t?r.”

Olmayan bahçeye bak?m hizmeti ödenmi?

Say??tay, fiilen ?antiye halindeki alanlar için yer ve bahçe bak?m hizmet ödemesi yap?ld???n? tespit etti. Adana ve Mersin ?ehir hastanelerinin yer ald??? yerle?kelerin bir bölümünün ?antiye halinde olmas? nedeniyle, idare taraf?ndan kullan?lamad??? anlat?lan raporda, bu alanlarda i?çi barakalar? ile i? makineleri bulundu?u, bu alanlarda in?aat faaliyetleri dolay?s?yla yer ve bahçe bak?m hizmetlerinin sunulamad??? ifade edildi. Raporda, “Yerle?kenin, ?irket ?antiyesi olarak kullan?lan bölümünde yer ve bahçe hizmetlerini sunmas? mümkün olmad???ndan, hizmet sunulamayan alan oran?nda kesinti yap?lmas? gerekti?i de?erlendirilmektedir” denildi.

?irketin vergilerini devlet ödemi?

?ehir hastaneleri için ?irkete verilen “kullan?m bedeli” ve “hizmet ödemeleri”ne ili?kin olarak ?irketin ödemesi gereken damga vergisinin de idare taraf?ndan yüklenildi?i denetim sonucunda tespit edildi. Bu ödemelerin ?irket taraf?ndan yap?lmas? gerekti?ini belirten Say??tay , ?u tespiti yapt?: “Damga Vergisi Kanunu’nun aç?k hükmüne ra?men damga vergisi tutar?n?n ?irkete yap?lacak ödemelere eklenmesi suretiyle idare taraf?ndan ödenmesinin kanuna ayk?r? oldu?u ve bu a?amada eklenen damga vergisinin tutar?n?n, ‘hizmet ödemeleri’ne ili?kin hesaplamalarda, katma de?er vergisi matrah?na da dahil edilmesi suretiyle fazladan katma de?er vergisi ödenmesinin idare taraf?ndan fazladan ödeme yap?lmas?na neden oldu?u de?erlendirilmektir.

Özkayna?a bile kur güncellemesi

Raporda, kullan?m bedeli hesaplan?rken, ?irket taraf?ndan döviz cinsinden sa?lanan kredilerin yan? s?ra, sözle?me gere?i ?irketin sa?lamak zorunda oldu?u özkaynak tutar? için de döviz kuru fiyat güncellemesi yap?ld??? ve bu uygulaman?n yürürlükteki kanuna uygun hale getirilmedi?i aktar?l?rken, “Kanunda ?irketin sa?lamak zorunda oldu?u özkaynak tutar? için fiyat fark? ödenmesi öngörülmemi?tir. Mevcut uygulaman?n söz konusu kanuna ayk?r? olmas?n?n yan? s?ra, Türk paras? ile konulan sermaye tutar?n?n döviz kuru art???na kar?? da korunmas?n?n genel kamu uygulamalar?na ayk?r? oldu?u dü?ünülmektedir” denildi.

Hesaplama formülü yönetmeli?e ayk?r?

Bir ba?ka usulsüzlük tespiti ise “kullan?m bedelinin hesaplanmas?na ili?kin formülün yönetmeli?e ayk?r? olmas? ve sözle?meden sözle?meye farkl?l?klar arz etmesi” oldu. Tesislerin kullan?m? kar??l???nda idare taraf?ndan ?irkete ödenen kullan?m bedellerinin hesaplanmas?na ili?kin formülün, yönetmelikle düzenlenmi? olmas?na ra?men, sözle?meden sözle?meye farkl?l?klar içerdi?i görüldü?ü anlat?lan raporda, bu konuda Isparta ?ehir Hastanesi’nin sözle?mesindeki hesaplama formülü ile Mersin’dekinin farkl? oldu?una dikkat çekildi. Bakan onay?yla kullan?m bedelinin hesaplanmas?nda de?i?iklik yap?labilece?ine i?aret edilen raporda, “E?er taraflar?n yönetmeli?in 2’nci maddesinde formülün tatbiki için ba?vurular? olmu? ve bakan onay?yla bu formül de?i?ikli?ine gidilmi?se sözle?melerdeki formülün, yönetmeli?in ikinci ekinde yer alan formül olmas? gerekmektedir” de?erlendirmesine yer verildi.

Say??tay, faaliyette olan 4 ?ehir hastanesiyle ilgili denetiminde, yüklenici ?irketin kasas?n?n nas?l usulsüz ?ekilde dolduruldu?unu madde madde örnekleriyle anlatt?:

1 ?dare, ?irketin tüm borçlar?n? yetkisiz ?ekilde üstlendi

2 ?irket, sözle?meyi feshederse dahi devlet cezas?n? ?irkete tazminat olarak ödeyecek

3 Taraflar?n sorumluluk hallerinde e?itlik idare aleyhine bozuldu

4 ?antiye halindeki bahçe için idare hizmet bedeli ödedi

5 Faaliyete zaman?nda girmeyen tesis için ?irkete yapt?r?m uygulanmad?

6 ?irketin ödemesi gereken damga vergisini idare üstlendi

7 Kredi yoluyla özkaynak getiren ?irkete, finansman gideri ad? alt?nda ödeme yap?lacak.

0 Yorum