gündeminiz
Image
Sağlık

?ehir hastanelerinde skandallar zinciri: Usuls?zl??? ortaya ??kar?nca g?revden al?nd?

gündeminiz

Tüm devlet kurumlar?n? denetleyen Say??tay , Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu’nun (TKHK) 2017 y?l? hesaplar?n? denetlemek için de 10 ki?ilik bir heyet olu?turdu. Ba?kanl???n? Kenan Koçak’?n yapt??? heyet, bu kapsamda TKHK’ye ba?l? olan Isparta, Mersin, Adana, Yozgat ?ehir hastanelerini de denetledi. Nisan 2018’de, ana gövdesini ?ehir hastanelerinin olu?turdu?u bir rapor haz?rlayan heyet, ?ehir hastanelerinde yap?lan onlarca usulsüzlük bulgusu tespit etti. rapor , söz konusu usulsüzlüklerin gerekçesini yan?tlanmak üzere kamu idaresine gönderildi. 

Raporda AKP’nin en gözde projelerine ili?kin usulsüzlük tespitleri yap?lmas?, iktidar? rahats?z edince heyetin ba?kan? Kenan Koçak görevden al?nd?. Cumhuriyet, henüz TBMM’ye gönderilmeyen ve kamuoyuna aç?klanmayan Say??tay Ba?kanl???’n?n “?ehir hastaneleri”ni de kapsayan denetim raporunu ele geçirdi.

Varl?klar kaydedilmedi

Raporun en dikkat çeken bölümleri, ?ehir hastanelerini in?a ederek i?letmesini alan ?irketle yap?lan sözle?medeki “usulsüzlükler” oldu. Raporda, hizmete giren ?ehir hastanelerine ait varl?k ve yükümlülüklerin kay?t edilmedi?i, devlet taraf?ndan ?irkete yap?lan “kira ödemelerinin hatal? muhasebele?tirildi?i” ve “muhasebe içi envanter i?lemlerinin yap?lmad???” vurguland?. Raporda, muhasebe kay?tlar?n?n, mevzuata uygun yap?lmamas? sonucunda; aktif mahiyetteki 25 Maddi Duran Varl?klar ile pasif mahiyetteki 30/40 K?sa/Uzun Vadeli ?ç Mali Borçlar hesap gruplar? ve faaliyet sonuçlar? hesaplar?n?n, “gerçek ve fiili durumu göstermedi?i”ne dikkat çekildi.

Bakanl?k gizledi

Raporda, bu hastanelere ait sözle?melerde at?f hatalar? yap?ld???, mahiyeti belirsiz hükümler bulundu?una i?aret edildi. ?ehir hastanelerinin yap?m i?leri ve i?letme döneminde hizmet al?mlar?n?n Kamu ?hale Kurumu’ndan muaf tutuldu?u an?msat?lan rapora göre, ?ehir hastaneleri sözle?mesi, ana metin ve 30 adet ekten olu?tu. Say??tay , raporunda ?ehir hastanelerine dair sözle?melerin i?letilmesinin Kamu Hastaneleri Kurumu’nun sorumlulu?unda oldu?u hat?rlat?ld?. Bu çerçevede TKHK’den ?ehir hastanelerine ait sözle?me ve eklerini talep etti?ini belirten Say??tay , kurumun söz konusu dokümanlar?n örneklerini s?n?rl? ?ekilde sunabildi?inin alt?n? çizdi. Raporda “Bu nedenle, söz konusu eksik bilgi ve dokümanlar?n temini Sa?l?k Bakanl???’ndan yaz?l? olarak talep edilmi? ancak yan?t al?namam??t?r” notu dü?üldü.

Sözle?mede belirsizlik

Kamu Hastaneleri Kurumu’nda bulunan sözle?me ile ?ehir hastanesindeki sözle?me örnekleri aras?ndaki farkl?l?klar?n neler oldu?u anlat?lan raporda, TKHK taraf?ndan denetim ekibine sunulan Yozgat ?ehir Hastanesi’e ait sözle?me nüshas?nda 66 ve 67’nci maddelerinin yer almad???, ancak mahallinde temin edilen sözle?me nüshas?nda bu maddelerin bulundu?u ifade edildi.

 Mahallinden temin edilen Yozgat ?ehir Hastanesi’ne ait sözle?me örne?inde, 66’nc? maddenin “Masraflar ve Giderlere” ili?kin oldu?u, 67’inci maddenin ise “Uygulanacak hukuk”u düzenledi?i ifade edilen raporda, “Denetim ekibine sunulan sözle?me nüshas? ile mahallinde bulunan sözle?me nüshas?n?n farkl? olmas?, hangi sözle?menin uygulamaya esas oldu?u konusunda belirsizli?e sebep olmaktad?r” denildi. Sözle?mede de?i?iklik prosedürünü düzenleyen Ek-22’nin madde metinlerinde hatal? at?flar bulundu?u belirtilen raporda, ekler aras?nda tutars?zl?klar bulundu?u, “Söz konusu Ek’in 1’inci bölümünde “nitelikli de?i?iklik” tan?m?nda yer alan “Sözle?me’nin 32.4’üncü maddesi uyar?nca Yöntem Beyanlar?’ndaki herhangi bir revizyon nitelik de?i?imi olarak de?erlendirilmeyecektir” ifadesi ile neyin kastedildi?i tam olarak anla??lamad??? ifade edildi, “De?i?iklik prosedüründe bu ?ekilde belirsizlikler olu?u, sözle?me de?i?ikliklerinde hukuki ihtilaflara sebep olabilir” denildi.

?dareden habersiz

Raporda, ?ehir hastanelerine ili?kin ihaleler bitip sözle?meler imzaland?ktan sonra sözle?mede, sözle?me eklerinde ve sözle?me bedelini olu?turan unsurlarda yap?lan de?i?ikliklerin yetkili makamlar taraf?ndan yap?ld???n?n ve usulüne uygunlu?unun tespit edilemedi?i anlat?ld?. ?ehir hastaneleri sözle?meleri ile uygulamadaki sözle?melerin farkl? olmas?n?n sebebinin de sonradan sözle?melerde yap?lan bu de?i?ikliklerin oldu?unu tespit eden Say??tay , bu konuda bakanl?ktan yan?t istedi. Say??tay , bu talebi s?ras?nda Bakanl?k ile “Sözle?melerin ihale sonuçland?r?ld?ktan sonraki halleri, ?u anda uygulanmakta olan halleri ve bu iki hal aras?ndaki dönemde yap?lan de?i?iklikler idareden yaz?l? ve sözlü olarak istenmesine ra?men cevap al?namam??t?r” bilgisini payla?t?.

?artnameleri de saklad?lar

Faaliyette bulunan ?ehir hastanelerine ili?kin olarak çe?itli tarihlerde imzalanan sözle?me ve eklerinin, 26 A?ustos 2014 tarihinde toplu olarak tadil edildikleri ve bu de?i?iklikten ba??ms?z olmak üzere ba?ka tarihlerde de de?i?ikliklere u?rad?klar?n?n anla??ld??? aktar?lan raporda, de?i?iklikler ?öyle aç?kland?: “Sözle?me kapsam?nda yap?lacak ödemelerin yöntemini belirleyen sözle?me ekli ‘ödeme mekanizmas?’ ba?l?kl? Ek-18’de yap?lan tadil veya tadiller sonucu, sözle?me kapsam?nda yap?lacak ödemelerin hesaplama yöntemlerine ili?kin esasl? de?i?ikliklerin yan? s?ra, ihale kapsam?ndaki isteklilerin teklif unsurlar?ndan olan ‘toplam sabit yat?r?m tutar?’, ‘Kullanm bedeli’ ve ‘hizmet ödemeleri’ne esas tutarlarda da de?i?iklikler yap?ld??? anla??lmaktad?r. Yukar?da say?lanlar d???nda hangi unsurlarda de?i?iklikler yap?ld??? ise, idareden istenen belgeler denetim ekibine teslim edilmedi?i için tespit edilememi?tir.” Sözle?mede de?i?iklik yap?lmas?na ili?kin olarak, ihale ilan?n?n yap?ld??? tarihte bir mevzuat hükmü bulunmad???na dikkat çekilen raporda, “Bu nedenle sözle?melerde de?i?iklik yap?lmas?na ili?kin usul ve esaslar?n ihale ?artnamelerinde yer ald??? dü?ünülmekte ise de ?artnamaler istenmesine ra?men denetim ekibine teslim edilmedi?i için sözle?melerde yap?lan de?i?ikliklerin usulüne uygun olup olmad???n?n tespiti yap?lmam??t?r” tespitine yer verildi.

Yarg? devre d???

Say??tay, “tahkim yerine ili?kin hükümlerin, sözle?melerin imzaland??? tarihte yürürlükte olan kanuna ve ?u an yürürlükte bulunan yönetmeli?e uygun hale getirilmedi?i”ni vurgulad?. Sözle?menin eki olan “Finansman Sa?layanlar?n Do?rudan Anla?mas?”ndan kaynaklanan veya ona ili?kin her türlü ihtilaf?n tahkim yerinin Yozgat, Isparta ve Adana ?ehir hastanelerinde Londra; Mersin ?ehir Hastanesi’nde ise ?stanbul olarak belirlendi?i kaydedilen rapora göre, sözle?melerin imzaland??? tarihte, 6428 say?l? Sa?l?k Bakanl???’nca Kamu Özel ??birli?i Modeli ile Tesis Yapt?r?lmas? Hakk?nda Kanun’un 4’üncü maddesinin (11) f?kras?, “Sözle?menin uygulanmas? s?ras?nda taraflar aras?nda do?abilecek hukuki ihtilaflarda Türk hukuku uygulan?r ve ihtilaflar?n çözümünde Türkiye Cumhuriyeti mahkemeleri görevli ve yetkilidir. Ancak, taraflar ihtimalin esas?na Türk hukukunun uygulanmas? ve davan?n Türkiye’de görülmesi kayd?yla ihtilaf?n Milletleraras? Tahkim Kanunu çerçevesinde çözümlenebilece?ini kararla?t?rabilirler” ?eklinde düzenlenmi?ti. Ancak “davan?n Türkiye’de görülmesi” ifadesi 27 Mart 2015 tarihli 6639 say?l? kanun ile yürürlükten kald?r?ld?.

Çeli?kilerin alt? çizildi

Raporda bu durum ?öyle ele?tirildi: “Buna ra?men ayn? hüküm 9 May?s 2014 tarihinde yay?mlanan ‘Sa?l?k Bakanl???nca Kamu Özel ??birli?i Modeli ile Tesis Yapt?r?lmas?, Yenilenmesi ve Hizmet Al?nmas?na Dair Uygulama Yönetmeli?i’nde halen bulunmakta ve yürürlükte yer almaktad?r. Kanundaki de?i?iklik yönetmeli?e yans?t?lmam??t?r. Yukar?da yer verilen mevzuat hükümleri 2017 y?l?nda faal olan ?ehir hastanelerine ili?kin sözle?meleri, ihale ilan tarihinin kanunun ve yönetmeli?in yürürlük tarihinden önce olmas? nedeniyle, kapsamasa da Yozgat, Adana ve Isparta ?ehir hastanelerine ili?kin sözle?melerin Ek-6’da yer alan tahkim yerinin Londra oldu?una dair hükmün, o tarihte yürürlükte olan kanun hükmüne ve halen yürürlükte olan yönetmelik hükmüne ayk?r? oldu?u de?erlendirilmektedir.”

25 y?l boyunca hasta garantisi

“Sa?l?kta devrim” yapt?klar?n? iddia eden iktidar partisi, 2013 y?l?nda yüzde 70 dolulukla “hasta garantisi” vererek ?ehir hastaneleri projesini yürürlü?e soktu. ?ehir hastanelerinin, kamu-özel i?birli?iyle yapi?let- devret modeliyle yap?lmas? için 21 ?ubat 2013’te Meclis’ten kanun ç?kar?ld?. ?haleyi alan ?irket, ?ehir hastanesini yapt?ktan sonra 25 y?l boyunca i?letecek, devlet de bu kapsamda ?irkete kira ve ayr?ca hizmet bedeli ödeyecek. 25 y?l?n ard?ndan ?ehir hastanesi kamuya devredilecek. 
?u ana kadar 4 ?ehir hastanesi aç?ld?. Bunlar; Isparta, Mersin, Adana, Yozgat ?ehir hastaneleri. Otel konforunda denilerek aç?lan hastanler ?ehir d???na in?aa edildi. Bu nedenle hastalar için ula??m eziyete dönü?tü. Yakla??k 30 ?ehir hastanesi daha açmay? planlayan hükümet, 2018 y?l? içinde Kayseri, Ankara-Bilkent, Manisa, Elaz?? ve Eski?ehir’deki hastanelerini faaliyete geçirecek. 2020’ye kadar da Ankara- Etlik, Konya(Karatay), Bursa, Kütahya, Tekirda?, Gaziantep, ?zmir Bayrakl?, ?stanbul Ba?ak?ehir ve Sancaktepe ile ?anl?urfa ?ehir hastanelerinin faaliyete geçmesi planlan?yor.

?dare aleyhinde de?i?iklik uyar?s?

?ehir hastanelerine ait sözle?me ve eklerinde, ihale bitip sözle?me imzaland?ktan sonra yap?lan baz? de?i?ikliklerin idare aleyhinde oldu?u belirtilen raporda, “ihale tarihinde yürürlükte olmay?p ?u anda yürürlükte olan mevzuata ayk?r? baz? sözle?me hükümlerinde ise idarenin de?i?iklik yapma hakk?n? kullanmad??? de?erlendirilmektedir” denildi. Bu konuda ?u tespitlere yer verildi: “Personel giderlerinin, toplam maliyet içerisinde az yer kaplad???, hizmetler için ödenecek fiyat fark?n?n, yurtiçi fiyat endeksleri yerine, yurtiçi fiyat endeksleri ile asgari ücret art?? oran?ndan fazla olan? üzerinden hesaplanmas? yönünde bir de?i?iklik yap?ld??? görülmektedir. 
?ehir hastaneleri sözle?me ve eklerinde, fiyat farklar?n?n hesab?na asgari ücret de?i?im oran?n?n da etkisi oldu?una dair bir hüküm yokken, mahallinde yap?lan denetimlerde, asgari ücretin de fiyat fark? hesab?na etkisinin oldu?u bir yöntem kullan?ld??? görülmü?tür. Sorumlulara konunun sorulmas? üzerine, sözle?me eklerinde, baz? hizmetlere ili?kin fiyat farklar?n?n hesab?nda, yurtiçi fiyat endeksleri ile asgari ücret art?? oran?ndan yüksek olan?n?n dikkate al?naca?? yönünde de?i?iklik yap?ld??? bilgisi denetim ekibine aktar?lm??t?r. 
Bedeli parça ba?? hesaplanan çama??rhane, yemek hizmetleri ve at?k yönetimi gibi hizmetlerde fiyatlamaya esas parçalar?n maliyetinin sadece belli k?sm?n? olu?turan asgari ücretin fiyat fark?n?n tek unsuru olarak dikkate al?nmas? sak?ncal?d?r. Özellikle TPN ve HBYS gibi teknolojiye dayal? ve a??rl?kl? olarak makine ve teçhizatlar?n kullan?ld???, personel giderinin hizmet bedeli içinde az yer kaplad??? hizmetler ile temizlik hizmetinde oldu?u gibi, malzemeler içinde de ödeme yap?lan hizmetlerde kullan?lan malzemeler için de asgari ücret oran?nda fiyat fark? hesaplanmas? hakkaniyete ayk?r? oldu?u gibi sözle?me taraflar?n?n ç?karlar?n?n dengelenmesi aç?s?ndan da tutars?zl?k arz etmektedir.”
Alican Uluda? /CUMHUR?YET

0 Yorum