gündeminiz
Image
medya yazarları

?i?dem TOKER: Yoksullu?a ba?lanan k?pr?ler

gündeminiz

Bayramda otoyol ve köprüler ücretsiz olacakm??. Tabii hepsi de?il. Ula?t?rma Bakan? Ahmet Arslan, “Karayollar? Genel Müdürlü?ü’nce i?letilen” dedi. 
“Milletin cebinden be? kuru? ç?kmayacak” slogan?yla yapt?r?lsa da 3. köprü, Osmangazi Köprüsü ile Avrasya Tüneli’nde paral? geçi?ler bayramda da sürecek. Çünkü Yap-??let-Devret (Y?D). 
Y?D olunca, o me?hur “be? kuru?lar” milletin cebinden in?aat yap?l?rken de?il, sonraki 10-15 y?l boyunca ç?k?yor. Hem de hizmet bedelleri (geçi? tarifeleri) dolar/Avro üzerinden oldu?u için arta arta 3. köprüde 13.05, Osmangazi Köprüsü’nde 71.75, Avrasya Tüneli’nde otomobiller için 19.20, minibüsler için ise 28.80 TL olarak belirlenmi? durumda. (Bu tutarlar, olmas? gerekenin alt?nda.)
Y?D malum Kamu Özel ??birli?i modelinin, ula?t?rma alan?nda yo?un kullan?lan türü.

***

Merkez Bankas?’nca aç?klanan Nisan 2018 dönemine ili?kin cari i?lemler aç???, geçen y?l?n ayn? ay?na k?yasla 1 milyar 706 milyon dolar artarak, 5 milyar 426 milyon dolara ula?t?. 12 ayl?k cari i?lemler aç??? 57 milyar 73 milyon dolara ç?kt?.
Ülkenin döviz sorununun alt?n? bir daha çizen bu veriler, Merkez Bankas?’n?n KÖ?’lerin yükünü irdeleyen Kas?m 2016 tarihli Finansal ?stikrar Raporu’nu an?msat?yor.
KÖ? projelerinde kur riskinin devletin üzerinde oldu?u vurgulanan rapordan bir al?nt?: 
“YP (yabanc? para) kredilerin önemlibir k?sm?n?n KÖ? projelerinde topland??? de?erlendirilmektedir. Mevcut durumda KÖ? projeleri kapsam?nda faaliyet gösteren Türkiye Bankalar Birli?i Risk Merkezi verilerine göre, toplam YP kredi borcu (...) 46 milyar ABD Dolar?’na ula?maktad?r. Analizimize göre bu rakam?n yakla??k 31 milyar ABD Dolar?, kamu hizmet/ürün sat?n alma, kiralama, veya dolayl? garanti yöntemleriyle kur ve talep risklerine kar?? korumaya sahiptir.” 
Daha aç?k anlat?mla, köprü, tünel,otoyol, ?ehir hastanelerini içine alan KÖ? projelerinde kullan?lan 46 milyar dolar?n 31 milyar dolar?n? ya o köprülerden geçenler ödeyecek. Ya da Hazine. Sonuçta hepimiz. E?zamanl? olarak hem vergisini ödeyen tüm yurtta?lar hem de Hazine, kur riskini üstlenmi? durumda. Dahas?n? belirtelim. Merkez Bankas?’n?n raporu yay?mlad??? tarihte, Kas?m 2016’da dolar kuru 3.4/ TL’ydi. ?imdi 4.55. 
Bu sözle?melerin dövizli yap?lmas?n?n en önemli sonucu, kur artt?kça, Hazine garantilerinin ve projelerden hizmet alanlar?n s?rt?na binecek yükteki art??t?r. 
Finansal ?stikrar Raporu’nda 31 milyar dolar? veri ald???m?zda, kurdaki her 1 kuru?luk art???n getirdi?i yük 310 milyon TL’dir. 
Her bir liral?k art?? ise 31 milyar. 
Sonuç olarak; köprü, tünel ve hastanelere verilen talep garantileri döviz cinsinden oldu?u için, kurdaki art?? ekonominin yükünü sürekli art?rmaktad?r. KÖ? projelerinin finansman? için ?irketlerin kulland??? kredilere verilen Hazine garantisi riskli boyutlara ula?m??t?r. 
Bu sözle?melerin yeniden gözden geçirilmemesi, orta ve uzun vadede yoksullu?un derinle?mesi anlam?na gelecektir. 
?yi bayramlar.

0 Yorum