gündeminiz
Image
gündem

Kanalizasyondan yanda? ?irketlere para akacak

gündeminiz

Kalk?nma Bakanl???’n?n Kamu Özel ??birli?i projelerine ili?kin 2017 raporunda, karayolu, köprü ile ?ehir hastanelerinin yap?m?nda yo?unla?an modelin kat? at?k ve at?k su gibi küçük ölçekli projelerde de kullan?laca?? bildirildi
 
NURCAN GÖKDEM?R nurcangokdemir@birgun.net @nurcangokdemir

Hükümet, ?stanbul Yeni Havaliman?, 3. Köprü, Avrasya Tüneli, Osmangazi ve Çanakkale Köprüleri ile ?ehir hastaneleri in?aatlar?nda kulland??? Kamu Özel ??birli?i (KÖ?) modelini daha yayg?nla?t?rmay? planl?yor. Hemen her projede iktidara yak?n isimlerin görüldü?ü ve yolsuzlu?a zemin haz?rlad???, yanda?a rant aktarma arac? oldu?u, bütçeye a??r? yük getirdi?i, garantilerle ülkenin 25 y?ll?k gelirine ipotek konuldu?u gerekçeleriyle ele?tirilen model altyap? projelerinde de uygulanmak isteniyor.


 
Kalk?nma Bakanl???, 2017 Dünyada ve Türkiye’de KÖ? Uygulamalar?na ?li?kin Geli?meler Raporu’nu yay?mlad?. Rapora göre, 1986-2017 döneminde Türkiye’de 225 projenin uygulama sözle?mesi imzaland?. 191’i hayata geçerken 34’ünün finansal kapan??? yap?ld? ya da yap?m?na devam ediliyor.

225 projeden 106’s? Yap-??let-Devret modeli ile yap?l?rken 93 projede ??letme Hakk? Devri, 21 projede Yap-Kirala-Devret, 5 projede de Yap-??let modelleri uygulan?yor. Enerji üretim tesisleri 86 projede ilk s?rada geliyor, 42 otoyol ve hizmet tesisi, 21 sa?l?k tesisi, 18 havaalan?, 17 yat liman? ve turizm tesisi, 15 s?n?r kap?s?, 2 sanayi tesisi, birer de demiryollar? ile kültür ve turizm tesisi in?aat?nda KÖ? modeli uygulan?yor.

135 milyar dolarl?k toplam sözle?me de?eri içinde en büyük paya 69,4 milyar dolar ile havaalan? projeleri sahip. Bu projeleri 37.7 milyar dolarla enerji, 19.4 milyar dolarla otoyollar ve hizmet tesisleri izliyor.

Türkiye, Avrupa’da ikinci
Bütçeye getirdi?i yük ve risklerin büyüklü?ü nedeniyle ilk uyguland??? ülke olan ?ngiltere’nin bile azaltt??? KÖ? yat?r?mlar? Türkiye’de h?z kesmiyor. AB ülkeleri aras?nda 24.8 milyar Avroluk proje tutar? ile ?ngiltere ilk s?rada gelirken, ikinci s?rada 19.6 milyar Avroluk tutarla Türkiye yer al?yor. Üçüncü s?radaki Fransa 9.8 milyar, ?talya 5.8 milyar, Hollanda ise 5.6 milyar Avroluk KÖ? projesini imza alt?na ald?.

Altyap?da da KÖ?
AKP iktidarlar? döneminde büyüyen ?irketlerin en önemli partner oldu?u KÖ? modelinin yayg?nla?t?r?laca?? da bildirildi. Kentsel altyap? ile birlikte daha küçük ölçekli kat? at?k, at?k su gibi projelerde de yöntemin yayg?n ?ekilde kullan?laca?? belirtildi.

Önceliklere dikkat
Kullan?lmayan köprüler, otoyollar in?a edildi?i ve verilen garantiler nedeniyle ?irketlerin cebine milyarlarca liral?k kaynak aktar?ld??? bilinen projelerle ilgili raporda baz? konularda ortaya ç?kabilecek sorunlara da dikkat çekildi. Finansman kayna?? bulmak için rekabetin artt??? belirtilerek, “Finansman kaynaklar?n?n stratejik önemi haiz projelerde kullan?labilmesini teminen proje önceliklendirme önem kazanmaktad?r” denildi.

‘Ekonomiye faydas? olacak’
Kapsaml? ve titiz bir proje haz?rl?k a?amas? gerekti?inin alt? çizilen raporda, “?yi bir haz?rl?k süreci ile projelerin ekonomik faydalar?, getirece?i yükümlülükler, kar??la??labilecek riskler ortaya konabilecek, belirsizlikler asgariye indirilerek etkin bir ihale ve sözle?me yönetiminin önü aç?lacakt?r” saptamalar? da yer ald?.

Finansman s?k?nt?s?
?lerleyen süreçte KÖ? alan?nda banka kredilerine eri?imde zorluk ya?anmas? olas?l???na dikkat çekilerek, alternatif finansman yöntemlerinin de?erlendirilmesi, buna yönelik teknik ve hukuki altyap?n?n tamamlanmas? gerekti?inin dü?ünüldü?ü de bildirildi.

0 Yorum