gündeminiz
Image
medya yazarları

?i?dem Toker 3. havaliman?nda ?irket gelirleri

gündeminiz

3. havaliman?nda aç?l?? süresi yakla?t?kça, haber trafi?i de h?zland?. Güncel ve kritik mesele ta??nma. ?n?aat tamamlan?p yeni havaliman?n?n operasyona haz?r hale gelmesi için, faal durumdaki Atatürk Havaliman?’n?n ta??nmas? ciddi bir operasyon.

 Bu ölçekteki bir operasyonun dünya havac?l?k tarihinde benzerinin olmad??? vurgulan?yor. Peki, tamam. 
Ama gurur vesileleri ve ba?ar? hikâyeleri anlat?l?rken, toplum ç?karlar? aç?s?ndan gerçeklerin üzerinin örtülmemesi gerekiyor. 
Bu giri?i niye yapt?m? 
?GA Havaliman? ??letmesi ?cra Kurulu Ba?kan? Kadri Samsunlu’nun dün Hürriyet’te Vahap Munyar imzas?yla yay?mlanan röportaj? nedeniyle. 
Devlet bir çukurdan 35.2 milyar euro alacak, dünya ‘Vay be’ diyecek” ba?l?kl? söyle?ide, ?u ifade Samsunlu’ya atfen: 
“Cengiz-MAPA-Limak-Kolin-Kalyon Ortak Giri?im Grubu, in?aata 10.2milyar Avro harcayacak. Havaliman?n? i?letme süresince, devlete toplam 25 milyar Avro kira ödeyecek. Yani devlet bir çukurdan 35.2 milyar Avro alm?? olacak.” 
( Not: ?GA A.?, yukar?daki be? ?irketin kurdu?u ortak ?irketin ad?) 
Bu yakla??mda iki ciddi sorun mevcut: 
1. Su havzalar?, ormanlar ve ku? göç yolu co?rafyas? “bir çukur” diye tarif edilince, do?al alan de?ersizle?tiriliyor. Di?er yandan binlerce a?aç kesilmemi?, do?a y?k?m? yap?lmam?? gibi yap?l?yor. 2. ?GA A.?’nin, 35. 
2 milyar Avro olarak hesaplanan yat?r?m ve kira bedelini devlet ve millet a?k?na kar??l?ks?z verdi?i izlenimi yay?l?yor. 
Malum, 3. havaliman? yap-i?let-devret modeliyle yapt?r?l?yor. 
?GA ile Devlet Hava Meydanlar? ??letmesi (DHM?) aras?ndaki Uygulama Sözle?mesi’ne göre, i?letme süresi 25 y?l. ?irketin devlete ödeyece?i y?ll?k kira, toplam kira tutar? ve i?letme süresine göre hesaplan?yor. Limak internet sayfas?nda, toplam kira bedeline yüzde 18 KDV eklenmesi gerekti?i ve böylece, devlete ödenecek toplam kira bedelinin 26 milyar 139 milyon Avro oldu?u yaz?l?. Bu da basit hesapla ?GA’n?n DHM?’ye her y?l 1 milyar 45 milyon Avro kira ödeyece?i anlam?na geliyor.

Yolcu garantisi 12 y?l 
Fakat halka aç?klanmayan bu sözle?menin, bir de ?irkete tahsis edilen gelirler ve garanti k?sm? var. 
Devlet talep garantisi veriyor. D?? hat giden yolcu servis ücreti 20 Avro, d?? hattan gelip d?? hatta giden için 5 Avro. ?ç hat giden yolcu için 3 Avro. Garanti süresi 12 y?l. Toplamda da 6.3 milyar Avro. E?er gelir, belirlenen tutar?n alt?nda kal?rsa DHM? ?irkete, üstünde ç?karsa da ?GA, DHM?’ye fark? ödeyecek. 
Fakat ?GA be?lisi, 3. havaliman?nda as?l kazanc?, gelir kazand?ran sahalardan elde edecek. 
Sözle?meye göre o kalemler de ?öyle:

23 gelir kalemi 
Yolcu servis gelirleri, (?ç, d??, D??/ D??, ?ç/D?? transfer yolcu), Köprü, 400 Hz, Su, PCA gelirleri, Konma, konaklama gelirleri, Her bir etaba ait kira has?lat pay? Has?lat Pay?, Arazi Tahsis, Yer Tahsisi, Baz ?stasyonu, Airport City, Genel Havac?l?k Gelirleri Dahil ve Reklam Gelirleri, Ayd?nlatma Gelirleri, EmniyetTedbirleri Gelirleri, ‘Follow me’ gelirleri, Di?er PAT saha gelirleri, Havaliman?nda kamu kurum ve kurulu?lar? d???ndaki ki?ilere tahsis edilen yerler için tahakkuk ettirilen iklimlendirme, havaland?rma gelirleri ile buralara sa?lanan elektrik, do?algaz, su ve ar?tma tesisi gelirleri, Kontuar Gelirleri, CIP Gelirleri, Otopark Gelirleri, Uçu? Bilgi, Telefon, Teleks, Anons, Diyafon vs. gelirleri, Film Çekme Gelirleri, Emanet Odalar? gelirleri, Akaryak?t ?kmal ?mtiyaz gelirleri, Muayene Tedavi Gelirleri, Konferans ve Toplant? Salonu gelirleri, Otel Gelirleri, Kargo gelirleri, Yer Hizmetleri (Royalty) gelirleri, Havaliman? giri? kart? gelirleri, Araç özel plakas? gelirleri. 
Bitirirken: ?GA’y? olu?turan Cengiz-MAPA- Limak-Kolin-Kalyon, DHM?’ye 25 y?l boyunca ödeyece?i 1 milyar Avro kiray?, devlete ba???l?yor de?il. 
?irket bu kiray? fazla fazla ç?karacak. ?sterseniz, 3. havaliman?n?n büyüklü?üyle gurur duyarken, yukar?daki gelir kalemlerine bir daha bak?n. Ve dü?ünün.

CUMHUR?YET

0 Yorum