gündeminiz
Image
ekonomi

Denetimsiz YATIRIM TE?V?KLER?N?N ac? tablosu

gündeminiz

D?DEM ENG?N'?N SORULARINA EKONOM? BAKANI’NIN VERD??? YANIT AKP HÜKÜMET?’N?N 15 YILLIK EKONOM? POL?T?KALARININ VE DENET?MS?Z YATIRIM TE?V?KLER?N?N ACI TABLOSUNU ORTAYA KOYDU...

 

 2002'DEN BU YANA 751,8 M?LYAR TL SAB?T YATIRIM ÖNGÖRÜLMÜ? AMA VER?LEN TE?V?KLER?N ETK?S? DAH? ÖLÇÜLMEM??!

 

Ülkemizin küresel ekonomik ve teknolojik rekabette ön s?ralarda yer alabilmesi ve yeni istihdam imkânlar?n?n yarat?lmas? için yat?r?m te?vik ve desteklerinin büyük önem ta??d???n? belirten CHP ?stanbul Milletvekili ve TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu CHP Grubu Sözcüsü olan Didem ENG?N, bu te?vik ve desteklerin etkilerini Ekonomi Bakan? Nihat ZEYBEKÇ?'ye Meclis Ba?kanl???'na yaz?l? bir soru önergesi vererek ve bilgi edinme ba?vurusu yaparak sormu?tu.

 

Ekonomi Bakanl??? taraf?ndan verilen yan?t? kamuoyu ile payla?an Didem ENG?N "Verilen cevaptan anl?yoruz ki 2002’den bu yana verilen te?viklerle 751,8 Milyar TL sabit yat?r?m öngörülmü? ancak AKP Hükümeti verilen te?vikleri izleme ve etkisini ölçme gere?i duymam??.

 

?irketler yat?r?m te?vi?i al?rken verdikleri taahhütleri tutmu?lar m?, ne kadar yat?r?m yapm??lar, ne kadar istihdam gerçekle?tirmi?ler, bunlar? ne ac?d?r ki bilemiyoruz.

 

Yan?tta 2009 y?l? ve sonras?na ait etki analizi çal??malar?n?n hala devam etti?i yaz?lm??. Aradan 9 y?l geçmi? etki analizi çal??mas? hala bitirilmemi?. Bu tablo denetim ve kontrol araçlar?n?n i?lemez oldu?u AKP döneminde, ekonomi yönetiminin nas?l ba??na buyruk çal??t???n?, kaynaklar?n nas?l israf edildi?ini aç?k bir ?ekilde göstermektedir.

 

 Bu Hükümet mi ülkemizi 2023’te dünyadaki en büyük 10 ekonomiden biri yapacak? Bu Hükümet mi ihracat?m?z? 2023’te 500 milyar dolara ç?kartacak? Bu Hükümet mi ülkemizi teknoloji devrimine haz?rlayacak? Yapay zekâ, nesnelerin interneti, büyük veri, blockchain, robotik, Sanayi 4.0 gibi alanlarda dünyada ba? döndürücü geli?meler ya?an?rken, güzel ülkemizin bu ?ekilde dünyadaki geli?melerden bihaber, gayri ciddi, disiplinsiz ve kontrolsüz bir yap?yla yönetiliyor olmas? çok üzüntü vericidir." dedi.

 

 

NELER SORULMU?TU?

Didem ENG?N önergesinde "2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin y?llara göre miktar? ve milli gelir içindeki pay? nedir?  2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin sanayi, ihracat ve istihdama etkisini belirlemeye yönelik etki analizi yap?lm?? m?d?r? Yap?ld? ise sonuçlar? nelerdir? TÜ?K taraf?ndan aç?klanan son verilere göre i?sizlik oran? %10,7’ye yükselmi?tir. Verilen yat?r?m te?viklerine ra?men i?sizlikle mücadelede istenen etkinin görülmemesinin gerekçesi nedir? Yat?r?m te?viklerinin istihdam? artt?rmada gerçekçi bir etkiye sahip olabilmesi için ne gibi tedbirler al?nmaktad?r? 2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin y?l baz?nda sektörlere göre da??l?m? nas?ld?r? Verilen te?vik ve desteklerin sektör baz?nda etki analizleri yap?lm?? m?d?r? Yap?ld? ise sonuçlar? nelerdir? 2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin y?l baz?nda bölgelere göre da??l?m? nas?ld?r? Verilen te?vik ve desteklerin bölge baz?nda etki analizleri yap?lm?? m?d?r? Yap?ld? ise sonuçlar? nelerdir? 2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?viklerinden yararlanan sanayicilerin say?s? ve y?llara göre da??l?m? nedir?" sorular?n? yöneltmi?ti.

 

15 YILDA 57.930 TE?V?K BELGES? VER?LM?? AMA TE?V?KLER?N ETK?S? ÖLÇÜLMEM??!

Ekonomi Bakanl???’ndan gelen cevaba göre 1 Ocak 2002 - 31 Ekim 2017 tarihleri aras?nda verilen yat?r?m te?vik belgelerinde 751,8 milyar TL sabit yat?r?m tutar? öngörülmü?. Yine ayn? tarihler aras?nda enerji, hizmetler, imalat ve madencilik sektörlerinde toplam 57.930 yat?r?m te?vik belgesi verilmi?.

 

Ekonomi Bakanl???’n?n sorulara yaln?zca yat?r?m te?vik belgelerindeki bilgiler kapsam?nda yan?t verdi?ini belirten Didem ENG?N, "Oysa sorular?m Ekonomi Bakanl???'nca verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin detayl? bir analizini talep etmekte idi. Ancak Bakanl?k yaln?zca resmi gazetede ayl?k olarak yay?nlanan yat?r?m te?vik belgelerindeki bilgileri iletmekle yetinmi?. Yat?r?m te?vik belgelerinde öngörülen sabit yat?r?m tutarlar?n?n ne kadar?n?n gerçekten yat?r?ma dönü?türüldü?ü, belgelerde verilen istihdam taahhütlerinin ne kadar?n?n gerçekle?tirildi?ine hiç de?inilmiyor. Belli ki AKP bu bilgilerin analiz edilmesini istemiyor" dedi.

 

9 YILDIR ETK? ANAL?Z? B?T?R?LEMEM??

"2002 y?l?ndan bugüne dek verilen yat?r?m te?vik ve desteklerinin y?llara göre miktar? ve milli gelir içindeki pay? nedir? Verilen te?vik ve desteklerin sektör ve bölge baz?nda etki analizleri yap?lm?? m?d?r?" sorular?na Ekonomi Bakanl??? taraf?ndan "Bölgesel ve sektörel temelli yat?r?m te?vik sistemine geçilen 2009 y?l? ve sonras?ndaki döneme ili?kin Bakanl???m?z etki analizi çal??malar? hâlihaz?rda devam etmektedir" cevab?n?n verildi?ini söyleyen Didem ENG?N, "Bakanl?k 9 y?ld?r etki analizini tamamlayamam??. Oysa verilen yat?r?m destek ve te?viklerinin üretim, ihracat ve istihdamda yaratt??? etkinin boyutu, te?vik yönteminin ba?ar?l? olup olmad??? ?imdiye dek düzenli olarak belirli periyotlarla ciddiyetle analiz edilmi? olmal?yd?. Bu tablo denetim ve kontrol araçlar?n?n i?lemez oldu?u AKP döneminde, ekonomi yönetiminin nas?l ba??na buyruk çal??t???n?, kaynaklar?n nas?l israf edildi?ini aç?k bir ?ekilde göstermektedir” dedi.

 

 YATIRIM TE?V?K?NDE BÖLGELER ARASINDA ADALETS?ZL?K DEVAM ED?YOR

Yat?r?m te?vik belgelerinin 6 bölgeye göre da??l?m?na bak?ld???nda 1. bölge lehinde ciddi bir e?itsizlik oldu?unu ve AKP’nin 16 y?ll?k tek ba??na iktidar?nda ülkemizdeki az geli?mi? illere yönelik yat?r?mlar?n gereken ölçüde artmad???n? dile getiren Didem ENG?N, "2002 y?l?ndan bugüne 1. bölge kapsam?nda 371,6 milyar TL de?erinde sabit yat?r?m için te?vik belgesi düzenlenmi?. Ayn? dönemde 6. bölge için ancak 29,3 milyar TL de?erinde sabit yat?r?m için te?vik belgesi düzenlenmi?. Bölgeler aras?ndaki bu aç?k adaletsizli?in giderilmesi için AKP bunca y?l tek ba??na iktidarda olmas?na ra?men ne yaz?k ki etkili bir ad?m atamam??t?r." diye konu?tu.

 

DI? T?CARET AÇI?I 77 M?LYAR DOLARA ÇIKTI!

Yat?r?m Te?vik Sistemi'nin cari aç???n azalt?lmas? amac?yla ithalat ba??ml?l??? yüksek olan ara mal? ve ürünlerin üretiminin art?r?lmas?, teknolojik dönü?ümü sa?layacak yüksek ve orta-yüksek teknoloji içeren yat?r?mlar?n desteklenmesi, en az geli?mi? bölgelere sa?lanan yat?r?m desteklerinin art?r?lmas?, bölgesel geli?mi?lik farkl?l?klar?n?n azalt?lmas? gibi amaçlarla uygulama kondu?unu hat?rlatan Didem ENG?N, "?hracat?m?z y?llard?r 150 milyar dolar band?n? a?am?yor. 2016 y?l? için ihracat 142,5 milyar dolar iken, 2017 y?l?nda %10,2 artarak 157 milyar dolara ç?kabildi. Ancak ayn? dönemde ithalat?m?z %17,7 artarak 198,6 milyar dolardan 233,8 milyar dolara yükseldi. Ülkemizin d?? ticaret aç??? 77 milyar dolara ç?kt?. ?hracat?n ithalat? kar??lama oran? 2016 y?l?nda %71,8 iken, 2017’de %67,2'ye dü?mü? durumda. Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracat?m?zdaki pay? 2017 y?l? için %3,9’da kald?. Yapay zekâ, nesnelerin interneti, büyük veri, blockchain, robotik, Sanayi 4.0 gibi alanlarda dünyada ba? döndürücü geli?meler ya?an?rken, AKP Hükümeti bu geli?meleri izlemekle yetiniyor. Bu Hükümet mi ülkemizi 2023’te dünyadaki en büyük 10 ekonomiden biri yapacak? Bu Hükümet mi ihracat?m?z? 2023’te 500 milyar dolara ç?kartacak? Bu Hükümet mi ülkemizi teknoloji devrimine haz?rlayacak?" dedi.

 

YATIRIM TE?V?KLER? ??S?ZL?KLE MÜCADELEDE ETK?S?Z KALDI

Ekonomi Bakanl??? yan?t?nda 2012 y?l? Haziran ay?ndan 2017 y?l? Kas?m ay? sonuna kadarki 65 ayl?k dönemde düzenlenen yat?r?m te?vik belgeleriyle 920.137 ki?ilik istihdam öngörüldü?ünü ve öngörülen istihdam verileri aç?s?ndan bir önceki 65 ayl?k döneme göre %61’lik bir art?? ya?and???n? belirtmi?tir. Bakanl???n yan?t?n? de?erlendiren Didem ENG?N “Ekonomi Bakanl??? yat?r?m te?viklerinin istihdama etkisi ile ilgili soruma kaçamak yan?t vermi?, sadece yat?r?m te?vik belgelerinde “öngörülen” istihdam rakamlar?n? payla?m??. Hâlbuki ben te?viklerin somut olarak etkisini sormu?tum. ?irketler yat?r?m te?vi?i al?rken verdikleri taahhütleri tutmu?lar m?, istihdam vaatlerinin ne kadar?n? gerçekle?tirmi?ler, bunlar? ne ac?d?r ki bilemiyoruz. Ekonomi Bakanl??? sorular?ma yan?t vermekten kaç?nm??” dedi. Didem ENG?N, 15 ve daha yukar? ya?taki i?siz nüfusa da de?inerek "Bugün i?siz say?m?z resmi verilere göre 3 milyon 275 bin ki?iye ula?m??ken i?sizlik oran? %10,3. AKP tek ba??na iktidara geldi?inde de ülkemizde %10,3 seviyesinde i?sizlik vard?. Aradan 15 y?l geçti, i?sizlik yine %10,3" dedi. Hükümet'in yat?r?m te?vik ve desteklerinin i?sizlikle mücadelede etkisiz kald???n? kabul etmesi ve gerekli önlemleri acilen almas? gerekti?ini belirten Didem ENG?N, "Bir an evvel sa?l?kl? etki analizleri ile bu etkisizli?in ve ba?ar?s?zl???n sebepleri ara?t?r?larak gerçekçi çözüm yollar? ile i?sizlik sorununa dört bir koldan müdahale edilmeli, aksi halde i?sizlik sorunu toplumun tüm kesimlerini derinden etkileyen bir kangrene dönü?ecek" diye konu?tu.

 

ÜLKEM?ZE GELEN ULUSLARARASI DO?RUDAN YATIRIMLAR HER GEÇEN GÜN AZALIYOR

Didem ENG?N, istihdam yaratacak do?rudan yat?r?mlar? art?rmak için sadece yat?r?m te?viklerinin yeterli olmad???n?, i? yapma ve yat?r?m ortam?n? iyile?tirme konusunda ciddi reformlar?n yap?lmas? gerekti?ini belirterek “Art?k i? dünyas? ve yat?r?mc?lar için AKP'nin içi bo?alt?lm??, gerçekçilikten uzak, istatistiksel olarak oynanm?? verilerinin ve programlar?n?n hiçbir inand?r?c?l??? kalmam?? durumda. Hukukun üstünlü?ünün yok say?ld???, adaletin yara ald???, yarg?n?n ba??ms?zl???n? yitirdi?i, OHAL’in ?srarla devam ettirildi?i bir ortamda istihdam yaratacak yat?r?mc?lar? ikna etmek çok zor. Hukukun Üstünlü?ü Endeksi’nde 113 ülke aras?nda ülkemiz 101. s?raya geriledi. 2014’te ayn? endekste 59. s?radayd?k, bugün son s?ralarday?z?? insanlar?m?z önlerini göremedikleri için yat?r?m yapam?yor, yabanc? do?rudan yat?r?mc?lar ise antidemokratik uygulamalar? görüp, hukuk sistemine de güvenmedikleri için Türkiye’ye gelmiyorlar. Yat?r?mlarla ilgili en güncel veriler bu güvensizli?i somut bir ?ekilde ortaya ç?kart?yor. Ülkemize giren uluslararas? do?rudan yat?r?mlar 2015 y?l? Ocak-Kas?m döneminde 15.2 milyar dolar iken, 2016 y?l?n?n ayn? döneminde 10.8 milyar dolara, 2017 y?l? ayn? döneminde ise 9.8 milyar dolara geriledi. Yani son 3 y?lda ülkemize giren uluslararas? do?rudan yat?r?m %36 azald?.” dedi.

 

0 Yorum