gündeminiz
Image
Tarihe not

Kendisini Allah olarak tan?tan tarikat lideri hangisi

gündeminiz

Son günlerde bas?na yans?yan baz? olaylar tarikatlar ve cemaatler konusunu bir kez daha gündeme getirdi...

Son günlerde bas?na yans?yan baz? olaylar tarikatlar ve cemaatler konusunu bir kez daha gündeme getirdi.

Öyle ki, sosyal medyada tarikat yurtlar?n?n kapat?lma talebi dillendirildi, konu ile ilgili daha ba?ka ele?tiriler de ifade edildi. Mesele oldukça mühim, bu ba?lamda tarikat/cemaat zihniyetinin “inanç” anlay???n? göstermesi bak?m?ndan bir isme yer vermek istiyoruz. Lakin ona geçmeden önce Tekirda?, Süleymanpa?a ?lçesi Müftüsü  Ayhan Okur’un ?u görü?lerini sizlerle payla?mak istiyoruz: Zira tarikat ve cemaatlere yönelik “içeriden” bir ele?tiri olarak söylenenler mühim:  “Halk?m?za buradan ?unu söylemek isterim ki Kuran-? Kerim'i ö?retmek ve dini bilgileri ö?retmek bizim i?imiz. Bu bilgiler için ba?ka yerlerde, ba?ka ba?ka amac? belli olmayan tarikat ve cemaat yap?lanmalar?na gitmesinler. Bizim her yerde Kuran kurslar?m?z var. Kuran ö?renmek isteyen, ?slami bilgileri ö?renmek isteyen herkese biz bu bilgileri anlatmakla yükümlüyüz zaten.”

?imdi geçelim o isme. Do?um tarihi hakk?nda farkl? bilgiler mevcut. Bununla birlikte 8.yüzy?lda ?ran’?n Horasan eyaletine ba?l? Bistam kasabas?nda do?du?unu ve yüz y?ldan fazla bir ömür sürdürdü?ünü ifade edebiliriz. Nak?ibendi tarikat? silsilesinde 6.s?rada yer alan bir kimse. Dolay?s?yla Menzil, ?smaila?a, ?skenderpa?a cemaati gibi Nak?i kökenli cemaatler de onu “mü?id” olarak kabul ediyorlar. Bayezid-i Bestami’den bahsediyoruz.

Hatay K?r?khan’da ad?na okullar, ö?renci yurdu ve Kur’an Kursu aç?lan Bayezid Bestami, “kerametleri” ile nam salan bir isimdir. Bu noktada ?unu ifade edelim ki, an?lan kimsenin kerametleri hakk?nda konu?anlar, onun hayat?ndan “çarp?c?” örnekler sunanlar ya bu kerametlere inanlar ya da Nak?i cemaatleri aras?nda yer alan kimselerdir. Dolay?s?yla birazdan aktaraca??m?z hususlar ayn? zamanda “inan?lan” kimsenin hayat?ndan kesitler olacakt?r.

Ba?layal?m…

EVL?YALAR ANS?KLOPED?S?NDE GEÇEN SATIRLAR

 

 

Hayvanlarla konu?tu?u ifade edilen, hatta ölü hayvanlar? diriltti?i bile öne sürülen Bayezid Bestami ile ilgili pek çok çarp?c? hikaye anlat?lmaktad?r. Bu hikayelerden birine göre Bestami bir gün yanl??l?kla bir kar?ncay? öldürür fakat akabinde çok üzülür, “merhamet ve hüzün” içerisinde kar?ncay? eline al?p ona üfürmeye ba?lar ve nihayetine kar?nca dirilir. ?fade etti?imiz üzere Bestami ayn? zamanda hayvanlarla konu?an biridir. Bak?n ?u sat?rlar evliyalar ansiklopedisinde geçmektedir: “Bâyezîd-i Bistâmî bir gün yolda giderken yan?ndan geçen bir köpe?i gördü. Köpe?e de?ip necâset bula?mas?n diye eteklerini toplad?. O anda köpek dile gelip, ?öyle dedi:"Benden sana bula?acak kir, üç defa y?kamakla temiz olur. Ama senin nefsindeki kibir kiri yedi deryâda y?kansa temiz olmaz." Bunun üzerine Bâyezîd-i Bistâmî, köpe?e; "Senin d???n pis, benim ise içim. Gel beraber olal?m da belki birbirimize faydam?z olur." dedi. Köpek de; "Sen benimle yolda? ve arkada? olamazs?n. Zîrâ halk beni horlar, sana tâzim eder. Beni gören ta?lar, seni gören ise iltifata ba?lar ve "Ârifler sultan?na selâm olsun!" der. Benim yar?na yiyecek bir kemi?im bile yok, ama senin bir ambar bu?day?n var." cevab?n? verdi. Bâyezîd-i Bistâmî bu cevaptan kederlendi, bir köpe?in yol arkada?? olmaya bile lây?k de?ilim, diye üzüldü.”

Yine bir duas?yla 24 saat boyunca nas?l ya?mur ya?d???n?,  nefsine verdi?i ceza sonras?nda bir y?l su içmedi?ini ve dahi Bestami’nin H?z?r Peygamberin elinden tutup uçtu?unu, sözünü etti?imiz kaynaklardan okumaktay?z.

Evet, yanl?? okumad?n?z bu kaynaklara göre Bayazedi-i Bestami bir cenaze namaz? sonras?nda H?z?r Peygamberin elinden tutup uçmu?tur. Fakat onun hakk?nda söylenenler yaln?z bunlarla da s?n?rl? de?ildir. Örne?in t?pk? ?slam Peygamberi gibi o da miraca ç?km??t?r. Hatta bu konu “tasavvuf” ehli içerisinde “Bayezid’in mirac?” olarak ifade edilmekteymi?. Ne diyelim inan?l?r gibi de?il ama ad? “inanç” olunca inanman?n önünde de s?n?r kalm?yor. Bak?n o malum olay kaynaklarda nas?l geçiyor. Birlikte okuyal?m:  “Bâyezîd-i Bistâmî bir defâs?nda ?öyle anlatt?: Bizim rûhumuzu, semâlara götürdüler. Cennet'i, Cehennem'i gösterdiler. Hiçbir ?eye bakmad?m. Hep Allahü teâlây? dü?ünüyordum. Nice makâmlardan geçirdiler. Nihâyet ezeliyyet a?ac?n? gördüm. Sonra; "Yâ Rabbî! Sana gelebilmem için beni benli?imden kurtar." diye yalvard?m. Bana bildirildi ki:"Ey Bâyezîd! Benli?inden kurtulup bana yakla?man, Sevgili Peygamberime tâbi olmana ba?l?d?r. O'nun aya??n?n tozunu, gözüne sürme yap. O'nun bildirdi?i hükümlere uymaya devâm et. (Tasavvuf ehli aras?nda bu menk?beye Bâyezîd'in mîrâc? denir.)”

Tabi bu noktada ?unu de belirtelim; miraç hadisesini ya?ad???n? ifade ettikten sonra, kimi alimler Bestami’ye dü?man kesilmi?ler ve bunun sonras?nda da malum kimse ya?ad??? yeri terk etmek zorunda kalm??t?r. Ama gelin görün ki, bugün hala baz? kaynaklar bu miraç meselesini bir keramet olarak kitaplar?na almaktad?rlar.

BU NASIL OLUYOR

Bayezid-i Bestami hakk?nda daha böyle pek çok hikayeden bahsedebiliriz. Fakat yaz?m?z?n s?n?rlar? dahilinde iki örnekle bu k?sm? noktalamak istiyoruz. Bunlardan ilki, Bestami’yi gördükten sonra can veren Ebu Turab isimli bir kimseyle ilgilidir. Olay ?öyle geli?ir. “Malum kimse ‘Allaha olan muhabbetinin çoklu?undan’ dolay? her gün yüzlerce defa kendinden geçip bay?lmaktad?r. Bunun üzerine hocas? Nah?ebi bir gün ona ?öyle der: “Sen Bâyezîd-i görsen daha çok derecelere kavu?urdun." Akabinde Ebu Turab, Bayezid-i Bestami’yi görmeye gider ve onu gördü?ü anda can verir. Nihayetinde hocas? Nah?ebi, Bestami’ye sorar: "Yâ Bâyezîd, bu talebe öyle idi ki, Allahü teâlân?n a?k? ile kendisinde bâz? hâller olur, kendisinden geçerdi. Fakat sizi bir defâ görmekle dü?üp can verdi. Bu nas?l oluyor?"

Bak?n?z bu soru üzerine Bestami nas?l yan?t verir: "O ki?inin hâli do?ru idi. Önceden, onun mü?âhedesi, kalp gözü ile görmez kendi makâm? kadar idi. Beni gördü?ü anda, mü?âhedesi benim makâm?m kadar oldu. Lâkin o kimse buna tâkat getiremeyip, can verdi." ??te kendisine böyle ola?anüstü bir hal yüklemektedir Bayezid-i Bestami.!

Ve nihai örnek. Bayezid-i Bestami bir gün zikrederken cezbe an?nda (kendinden geçme) “benim ?an?m ne yücedir” der. Sonras?nda müritleri efendim “siz böyle söylediniz” derler. Bestami onlara dönerek “ben öyle bir ?ey söylemedim, onu diyen ben de?ilim” diyerek cevap verir. Müritleri görü?lerinde ?srar eder. Bestami ise “bunun söz konusu olmayaca??n? çünkü o sözü ancak Allah’?n söyleyebilece?ini, zira bu s?fat?n Allah’a ait oldu?unu” ifade eder. Ve devam?nda ?unlar? ekler. “E?er bir kez daha böyle söylersem kama, b?çak, kazma kürekle öldürmek kast?yla bana sald?r?n” Müritler bu kez tekrar onu dinlemeye ba?larlar ve o yine “benim ?an?m ne yücedir” der. Ve en nihayetinde olan olur müritler kazmayla, b?çakla, k?l?çla Bestami’ye sald?r?r. Buna ra?men Bestami’ye bir ?ey olmaz ve hatta ona vuranlar on be? metre geriye savrulur. Hadisenin sonunda Bestami “olay?n ak?betini” ö?renmek için müritlerine ne oldu diye sorar. Onlarda olanlar? anlat?r. Bunun üzerine Bestami ?u çarp?c? (!) sözleri söyler: “Ben size demedim mi onu söyleyen ben de?ilim.” ?eyh Naz?m K?br?si’nin Kayseri vekili oldu?u öne sürülen Mehmet Pehlivanl? i?te bu hikayeyi böylece anlat?r   Yine bir ba?ka yerde de hadise bitiminde, Bestami’nin bir i?ne istedi?i ve i?neyi eline bat?rd?ktan sonra kan akt??? belirtilir. Bunun üzerine Bayezid-i Bestami orada bulunanlara ?öyle seslenir: “?imdi Beyazid-i Bestami var bak?n; o zaman Bestami yok  Allah var ki, k?l?ç kesmiyor.

Bestami ile ilgili anlatacaklar?m?z bu kadar. Fakat ?u var ki, bu ve benzeri “kerametler” yaln?zca ad? geçen kimseyle s?n?rl? de?il. Daha böyle pek çok ?ah?s da, tarikatlar taraf?ndan yüceltilmekte ve adeta kutsanmaktad?r. Diyece?imiz tarikat ve cemaatlerin din anlay???nda genel olarak böyle bir gerçeklik bulunmakta. B?rakal?m di?er bütün naho? ve kekremsi olaylar? sadece bu tür bir din yorumu bile, mevcut yap?larla ilgili ad?m atmay? gerekli k?lmaz m?? Örne?in Diyanet’in bu konuda ataca?? bir ad?m yok mudur? Diyanet anlat?lan bu “kerametlerin” do?rulu?una kurum olarak onay vermekte midir? Onay vermiyorsa tarikatlarla ba?lam?nda neden güçlü ç?k??lar ve hatta yay?nlar yap?lmamaktad?r? Diyanet’in suskunlu?u bu noktada dikkat çekicidir. Öte yandan s?rf siyasi, iktisadi ya da benzeri sebeplerden dolay? an?lan yap?lara payanda olunmas?, önlerinin aç?lmas? ve onlara çe?itli avantajlar sa?lanmas? da kabul edilebilir bir durum de?ildir. Nihai olarak ?unu ifade edelim ki, tarikatlar?n keramet dolu dini söylemleri ortadayken, yetki ve söz sahibi olmalar?na ra?men onlara destek verenler, ortaya ç?kacak ba?naz hadiselerden de sorumlu olacaklard?r.

Ayd?n Tonga

Odatv.com

http://www.dinihaberler.com/diyanet-haber/diyanet-in-oldugu-yerde-cemaat-ve-tarikatlara-ihtiyac-yok-h128143.html

Enver Ören, Evliyalar Ansiklopedisi. Türkiye gazetesi yay.

A.g.e

A.g.e

Enver Ören, a.g.e. Ali Ak?n, Hurafeler ve Gerçekler.

Ali Ak?n, Hurafeler ve Gerçekler, s.312

Feridüddin Attar, Tezkiretü’l Evliya, Semerkand yay. Ayd?n Tonga, Derin ?slam, Do?u Kitabevi.

Enver Ören, a.g.e

https://www.youtube.com/watch?v=fAGvGdm7--A&list=LLhhr1wFh4QMWhgZJnikiSSA,

https://www.youtube.com/watch?v=8J_PY5ws2YE

 

0 Yorum